امنيت در قلمرو بسيار وسيع خلافت ، همه جا و همه‌وقت ، توجهى خاص به اين مهم مبذول مىشده است . شبكه راههاى ايران بسيار قديمى و پرانشعاب بود و همواره نيز راههاى جديد احداث مىشد و يا راههاى موجود ترميم و تكميل مىشد . « 629 » آنچه كه به خصوص كاملا اهميت داشت ، جادهء بزرگ سراسر شمال ايران ، يعنى بخشى از جادهء معروف ابريشم بود . « 630 » جاده از سمرقند ، در جانب شرق به « دروازهء چين » مربوط مىشد ، و از طريق بخارا « 631 » و مرو - نيشاپور - رى به همدان مىرسيد . در اينجا « جاده ابريشم » به « جاده شاهنشاهى » قديمى ايران متّصل مىشد ، كه هخامنشيان را در زمستان از مقر تابستانى خود در سرزمينهاى مرتفع ايران ، به درّه‌هاى بالنسبه گرم بين النهرين هدايت مىكرد . جاده از همدان به

--> ( 629 ) . چنان كه سبكتكين جاده‌هايى در پايان قرن چهارم هجرى قمرى / دهم ميلادى احداث كرد كه پسرش محمود بعدها از اين طريق به هندوستان تاخت : بيرونى : ماللهند / چاپ زاخائو ، ج 1 ص 22 . ( ديگر مشخصات در پاورقى 124 در همين فصل ) و نيز رجوع كنيد به : . اينجا و آنجا Sprenger , Post - und Reiserouten , ( 630 ) . در مورد ادامه استفاده از آن توسط مسلمين مقايسه كنيد با : ابن خرداذبه : المسالك و الممالك ، ص 14 - 11 . 178 و بعد ؛ قدامه : كتاب الخراج ، ص 28 و بعد ، 205 و بعد ، - Barthold , Vorl . 46 ; Barthold , Christ . 33 - 38 . در اينجا نيز اطلاعاتى درباره آسياى ميانه . - 34 / 35 , 37 , 38 / 39 نقشه ، ( مانند شماره 327 در كتابشناسى كتاب ، حاضر ) Albert Herrmann : Atlas ، [ بين سالهاى 114 قبل از ميلاد و 127 م : Die alten Seidenstrassen zwischen China und Syrien [ ( Berlin 1910 ) ( با يك نقشه از آسياى وسطى ( Quellen und Forschungen zur Alten Gesch . U . Geogr . , 21 ; ؛ ( با يك نقشه ) : Die Verkehrswege zwischen China , Indien und Rom um 100 n . Chr . , ( Leipzig 1922 ) ( مانند شماره 303 در كتابشناسى كتاب حاضر ) Tomaschek : Hist . Topogr . ( 631 ) . اينجا از خوارزم انشعابى به ولگا - بلغار : مسعودى : مروج الذهب ج 2 ، ص 15 و بعد - در اين‌باره همچنين رجوع كنيد به : Paul Labbe : Sur Les grandes routes Russie entre l'Oural et la Volga , ( Paris 1905 ) ; Adam Szelagowski : ( قديم‌ترين جاده‌ها از لهستان به Najstarsze drogiz Polski na wschod w okresie byzantynsko - arabskim . ( Krakau 1909 ) ; Barthold , Vorl . 67 شرق در قلمرو بيزانس - عرب )